Afscheid van den Hélio Afbraak van den Hélio Schenking van de familie Urbain

Le pavillon médical avait de nombreux noms, dont celui d'Hélio-Marin qui revient souvent sur les lèvres, maintenant que la batiment est en proie aux démolisseurs. Ce nom a une connotation plus positive que le nom officiel qui est trop froid. Ce batiment a aussi reçu le mon de pavillon Joséphine Charlotte, mais ce nom n'a presque jamais été utilisé. Het Galjoen (le galion) était le nom pour les enfants (aussi très peu usité)

Tout est déversé dehors par les démolisseurs: tu remarqueras la corde où étaient enfilé des mousses blanches et rouges et qui était utilisée un temps dans la piscine.

30.10.2006 - 00:01:25 Jean-Pierre Dubois Terzijde. Ik monteerde niet al mijn video-opnames in mijn "Tijdsbeelden ZPM 200", maar ik heb nog vele minuten videobeelden binnen en buiten het medisch gebouw. En de scène met Francis Asaert in het zeewaterzwembad is... onvergetelijk. Uiteraard monteer je nooit alle beschikbare beelden. Ik heb nog enkele minuten beelden van het gebouw HM, binnen enb buiten, en van de bouwwerf vanuit het Zeelyceum of het HM. Dat ter verduidelijking.

Bij de afbraakwerken wordt alles naar buiten gegooid: op een hoopje merk je de koord met de witte en rode boeien die een tijdje in het zeewaterzwembad gebruikt werd om het (toch wel erg kleine) zwembad nog verder te onderverdelen in twee lanen. Olympische zwembaden hadden dergelijke scheidingen, dus moest het prevent dat ook hebben.

J'ai récupéré un dernier drapeau du zeepreventorium
que le personnel a oublié d'emporter

Ik heb nog een laatste vlag kunnen redden van de Hélio-Marin;
een vlag dat het zeepreventorium had vergeten af te halen.

Tussen de redelijk vervallen kamers van het Hélio-Marin zie je dan plots een volledig vernieuwde kamer of een keukentje, schenking van een familie aan het preventorium. Verschillende kamers zijn zo gerenoveerd (dit moet recentelijk zijn gebeurd). Ik heb zo het vermoeden dat er in die kamers overleden mucopatientjes hebben geleefd (mucopatienten moeten dubbel zo vaak eten als gewone kinderen). Dat de met zorg opgeknapte kamers nu afgebroken worden maakt het nog schrijnender!

Entre les chambres relativement délabrées (le batiment n'a plus été entretenu depuis près de dix ans; en fait depuis que la direction a décidé d'abattre l'Hélio Marin), tu remarqueras brusquement une chambre ou une petite cuisine en parfait état, don des parents d'un malade. La rénovation me semble assez récente et a dû coûter une belle somme! J'ai l'impression que ces chambres ont hébergé des patients atteints de mucoviscidose (cela explique la cuisine: ces enfants doivent manger nettement plus que les enfants ordinaires). Le fait que ces chambres restaurées avec amour doivent étre démolies rend la situation très pénible.

Op 5 november ligt het terrein achter het medisch paviljoen vol met bierblikjes (Jupiler) en halve-literflessen cola. De foto's geven eigenlijk niet goed weer hoe groot de rommelberg is. Deze rommel is niet achtergelaten door de kinderen, maar door de mensen die het medisch paviljoen aan het plunderen zijn. Een betere benaming is er niet voor: het zijn duidelijk geen werknemers (want we zitten in het bouwverlof) en de mensen dragen niet de verplichte veiligheidsuitrusting. Overigens is het zeepreventorium op dit ogenblik niet meer eigenaar van het gebouw.

Hélio-Marin eind oktober 2006 Le pavillon médical fin octobre 2006 Le pavillon médical 7 (haut) et 9 (bas) novembre 2006 10 novembre 2006 (bas) 11 novembre 2006 (bas) 14 novembre 2006 (bas)

Le pavillon médical vient d'être vendu à la firme de démolition: l'Hélio-Marin n'appartient déjà plus au zeepreventorium. Même les gens du préventorium ne peuvent plus y entrer!
J'ai mal au cœur quand je vois dans quel état le batiment est actuellement: il y a à peine trente ans il était renommé dans le monde entier.
Comme il n'y a plus de courant, les ouvriers ont défoncé le toit pour avoir un peu de lumière dans les combles: il sont à la recherche d'objets de valeur (on ne sait jamais...): ils ont récupéré des planches et des portes intérieures qui peuvent encore servir.

Op dit ogenblik is het medisch paviljoen reeds aan de firma voor de afbraak verkocht. Zelfs de mensen van het zeepreventorium mogen niet meer binnen; het is hun eigendom niet meer! Alles moet eraan geloven: de liften, de leidingen van de centrale verwarming, de radiatoren. Als de arbeiders het te warm hebben (en het is deze week vrij warm geweest), dan doen ze het raam niet op een kier, neen, ze breken die gewoon open. Ook hebben ze gaten in het dak geslagen om wat licht binnen te laten, want de elektriciteit is afgesloten. Ze zijn op zoek naar bruikbare spullen: ze hebben de binnendeuren en het houtwerk keurig afgebroken. Het gebouw in een dergelijke staat is een heel treurig zicht. Echt sekuur gaan ze niet te werk: ze gooien gewoon alles wat ze tegenkomen door het raam. Toen we langskwamen waren ze bezig met een paar tussendeuren door de ramen te kieperen.

Op 6 november, na een week bouwverlof beginnen de afbraakwerken echt: de eerste vleugel wordt afgebroken. De twee foto's links zijn op 7 en 9 november genomen.

Zicht van de westervleugel: De infirmerie

Photo de l'aile ouest à gauche: l'infirmerie est en train d'être démolie (photo prise du bunker situé sur les "nouveaux terrains"). Si tu regardes bien, tu verras un texte écrit par les habitants avant de quitter les lieux: "Een eigen thuis, een plek onder de zon, en altijd iemand in de buurt, die van je houden kon": Une maison à soi sous le soleil, et quelqu'un à tes cotés qui t'aime (texte d'une chanson flamande très connue de René Froger).

Foto van de westervleugel (genomen vanaf een bunker op de "nieuwe terreinen"); ze zijn bezig de infirmerie aan het slopen. Als je goed kijkt, zie je nog één van de teksten die in de laatste dagen door het personeel en de kinderen op de muren geschreven werd (enkel zichtbaar op de uitvergroting).
Le batiment construit en 1938 est un des premiers à utiliser le béton armé recouvert de briques. Il a fallu près de deux ans pour le construire: sa démolition sera terminée en une semaine. La construction des nouveaux batiments, commencée au printemps 2006 durera jusqu'en 2009, donc trois ans.

Les escaliers monumentaux (en marbre!) sont la raison principale de la destruction du batiment: situés tous deux au centre du batiment, ils n'offrent aucune garantie en cas d'incendie.

De mooie trappen zijn eigenlijk de oorzaak dat het gebouw afgebroken moest worden: beide waren centraal gelegen en waren zeer onveilig in geval van brand.

17.11.2006 - 01:01:23 JPD De trappen waren inderdaad op een manier gemaakt die kenmerkend zijn voor de meeste ziekenhuistrappen uit het interbellum. De stukjes marmer waren vermengd in cementspecie. Daardoor zien die vloeren en trappen er zo gespikkeld uit. Een techniek uit die tijd, die je nergens meer vindt.

Deze teksten werden op de muur van de infirmerie geschreven bij het verlaten van het gebouw. De tekst ligt nu, gescheurd, tussen de rommel en het puin (foto's links).

Certains des textes écrits sur les murs se retrouvent parmi les débris.

In een paar seconden worden de volle bakstenen muren verbrijzeld. De "aligator" heeft heelwat meer moeite om de betonnen binnenmuren af te breken! Het gebouw was echt gebouwd om honderd jaar mee te gaan.

Les gros murs en brique pleine sont découpés en quelques secondes. L'aligator a nettement plus de peine a venir à bout des murs intérieurs en béton armé.

Op 14 november is de volledige noordelijke middenstuk weg. Nu merk je pas goed de liftinstallatie onder het dak (de oosterlift is al in de schacht gevallen). De machinekamer is duidelijk nadien bijgeplaatst, maar reeds bij de construktie van het gebouw werden er liftkokers voorzien. Zolang de middenvleugel aanwezig was, vielen beide machinekamers op het dak eigenlijk niet op.
Met één tik tegen het dak stort het geheel in elkaar en komt de liftmotor bloot te staan — beide foto's links zijn op een paar seconden van elkaar genomen. De mensen van de afbraakwerken hebben heelwat meer moeite om de rest van de het gebouw te slopen, en dan vooral de heel stevige betonnen balken in het middenstuk.

De installatie van de liften is redelijk oud. De liften waren in ieder geval al aanwezig in de jaren '70. Motorvermogenregeling bestond er toen niet voor "huishoudelijk gebruik" (de liften in de atomium in 1958 konden beschikken over een reeks diepblauw oplichtende thyratrons, dit zijn hoog vermogen radiobuizen om door middel van fase-aansijding het motorvermogen te regelen).
Indien er geen regeling van het motorvermogen aanwezig was, werd om de schokken bij het aanzetten en stoppen van de motor te vermijden, de motor uitgerust met een zware vliegwiel, dat direkt op de motoras gemonteerd was. Ja, ik weet het, het is een rare volzin, maar het is nu al middernacht gepasseerd. Eén van de motoren in in de schacht gevallen, de andere in op de afvalberg terechtgekomen. Op de foto merkt je het niet goed, maar de motor was een meter hoog.

Deux cages d'ascenseurs étaient prévues dans le batiment dès sa construction, mais les ascenseurs n'ont été placés que plus tard: tu remarqueras que les deux salles des machines ne sont pas intégrées au toit. Tant que la partie centrale était présente, cela ne se remarquait pas. Les ascenseurs étaient déjà présents en 1970.
D'un seul coup de museau, et tout le toit s'effondre, laissant apparaitre le moteur de l'ascenseur. Un des deux moteurs est déjà tombé dans la cage. L'installation faisait plus d'un metre de hauteur, cela ne se remarque pas bien sur la photo.
Het zijn moeilijke tijden voor Calimero (of hoe dat beest ook mag heten). Echt gerust kijkt dat dier in ieder geval niet. Hopelijk heeft het volgende week voldoende sterke vleugels gekweekt om te kunnen wegvliegen.

Een week later, toen ook de laatste vleugel van het gebouw werd verbrijzeld heb ik tussen het puin zitten rondlopen. Geen Calimero. Dus heeft het toch kunnen wegvliegen. Om af te sluiten met een positieve noot.

19.11.2006 - 23:27:40 JPD Architectuur en zeker renovatiearchitectuur hangt af van de juiste mensen op het juiste ogenblik, en dan hebben we het nog niet over alle mogelijke andere keuzes en overwegingen die uiteindelijk leidden tot de afbraak van het gebouw.

Aurait-il été possible de faire autrement? C'est devenu une question académique, maintenant que l'Hélio-Marin a disparu. Un exemple de restauration en cours est visible à l'entrée d'Ostende (l'ancien hôpital militaire). Tout le complexe sera rénové pour faire place à des appartements de haut standing. La charpente des batiments est préservée. Une partie est bien détruite, mais c'est surtout pour pouvoir assainir le sol (le complexe comprenait de nombreuses citernes de mazout, qui ont probablement fuit). S'il est possible de transformer totalement un hôpital en appartements, cela aurait du être possible d'adapter le pavillon médical au goût du jour, avec les services administratifs au troisième, les services médicaux au second, les quartiers d'habitation au premier (pour que les enfants puissent aisément sortir) et la cave resterait pratiquement pareille, avec une piscine rénovée.

Het militair hospitaal, 2001

Het militair hospitaal was voor mij een lange tijd een ideaal achtegrond bij fotografie-projecten, met zijn vervallen kamers en teksten op de muren (junkie-kunst, voor zover het geen andere meer gepolijste naam heeft). Doe maar een google op urbex voor meer info!

10.11.2006 - 14:14:54 JPD Proficiat Marc Doigny: je bent er toch in geslaagd de sporen van de laatste bewoners te fotograferen/ Hun emotionele tekst op de muur van een gang is overduidelijk. Nu gaat het inderdaad vlug. Volgende week zal er alleen stof en puin liggen. Afbreken gaat altijd vlugger dan opbouwen. In de eerste helft van december 2006 film ik opnieuw in De Haan.

Voor wat het afbreken betreft: dat ben ik nog niet zo zeker. Na twee weken moest de grote aligator weg, geroepen naar een ander werf. De oostervleugel was toen maar half afgebroken (de aligator was de laatste dagen in ademnood geraakt en kon het werk niet op tijd afmaken). Nog eens twee weken later zitten we nagenoeg even ver. De mensen moeten alle enorm dikke muren tot puin herleiden, zodat ze afgevoerd kunnen worden, en dat is geen eenvoudig karweitje. In die twee weken is de nieuwbouw sneller vooruit gegaan dan de afbraak van het medisch paviljoen. Als je van plan bent in december te filmen, zal je nog heelwat resten aantreffen, misschien zelfs de klimrekken uit de kinesiezaal!

Foto genomen op 26 november; de helft van de oostervleugel is nog overeind, maar de werkmannen hebben al de enorme brokken van de westervleugel tot puin gereduceerd en afgevoerd.

06.12.2006 - 00:31:30 JPD over kaas met steenstof Nog goed dat de Hélio Marin een gebouw zonder asbest was, want anders zouden ze in het ZPM nog niet zalig geweest zijn en was er van een nieuw gebouw nog in geen tien jaar sprake geweest. Voor wie het weten wil: de bouwvakkers eten daar voorlopig boterhammen met steenstof en wat kaas. Dat waait overal tussen...

Alors que la pavillon médical est pratiquement réduit en poussières, on voit déjà les fondations du nouveau complexe (phase II de la construction). De l'Hélio-Marin il ne reste plus que les caves, qui contenaient une installation de pompage d'eau du sol (pour les sanitaires). Les caves furent aussi utilisés pour un obscur projet de désalement d'eau de mer, projet lancé en son temps par Alexander.

Ik weet eigenlijk niet goed of deze foto nog bij het medisch paviljoen of reeds bij de nieuwbouw hoort: van het medisch paviljoen blijft er enkel steengruis over (dat ze gebruiken om de grond te verstevigen zodat vrachtwagens kunnen rondrijden). Van fase II van de nieuwbouw zie je reeds de funderingswerken rechts in beeld.
Op de uitvergroting zie je nog de beruchte kelders van de Hélio-Marin, met de installatie voor een eigen watervoorziening (al een tijdje niet meer in gebruik). In de kelders zijn er een paar proefprojecten gelanceerd door Alexander, namelijk het ontzilten van zeewater.

Terug in de tijd...

Hélio-Marin ligt letterlijk voor het rapen.
De bodem bestaat uit stenen van het medisch paviljoen:
een stukje trappenhuis, een schijfje doucheruimte, een brokje drainage.

Wat er van het medisch paviljoen overblijft: een hoop stenen dat ze gebruiken om de bodem voor de nieuwbouw te stabiliseren (fase II, de leefgemeenschappen). Ijzer en ander afval werd zorgvuldig uitgezeefd. De drie foto's links werden genomen vanaf de plaats waar "Funny Girl" gelegen was: juist achter het amphitheater.
Steen uit de hoop: je merkt duidelijk de struktuur van de vloerstenen met stukjes marmer (dezelfde vloerstenen zijn nog te vinden op bepaalde plaatsen in de Solvay-gebouwen). Deze manier van doen werd vaak in die tijd gebruikt bij de construktie van beurzen, de gangen van luxe appartementen en paleizen omdat de vloerstenen uiterst slijtvast waren.

Ce qui reste du pavillon médical: un tas immense de bricaillons qui est utilisé pour stabiliser le sol pour la phase II de la construction des nouveauw batiments. Tout le metal et les autres débris ont été soigneusement retirés. L'amphithéâtre et le bout de piste d'obstacles que tu vois n'est plus utilisé depuis belle lurette.
On n'a pas rechigné lors de la construction de l'Hélio-Marin et on utilisait des dalles contenant du marbre comme plancher et dans les escaliers. Ces dalles étaient très résistantes à l'usure. Tu retrouveras ce même type de materiau dans le batiment principal.

06.11.2007 - 14:15:55 Dehandschutter Guy Bonjour, Je suis un ancien du pavillon Médical institut Hélio Marin de janvier 53 à octobre 57 (démenagement vers institut Reine Elisabeth à Oostduinkerke)pour un mal de pott décelé à l'äge de 3 ans et demi Je me souviens de cette période surtout des grandes salles 20 malades ou on nous distribuait l'apéritif au lit la fameuse cuillère d'huile de foie de Morue les bains de Soleil les apres midi sur les terrasses les terribles pont de séchages de platres avec de grosses ampoules L'institutrice qui m'apprenait à Lire et écrire au lit Je me souviens aussi de l'autre bâtiment pour notre messe dominical, le fameux tunel sous les dunes qui nous conduisait à la plage Mais notre pavillon Médical avait sa petite salle de fêtes ou grand hall où c'était soit marbré par terre ou autre joli pavement j'en recherche des photos Gilbert Bécaud y a t'il chanté ? Salvatore Adamo peut être aussi dans les années 83 84 ? Merci à Marc Doigny pour ce bel historique des 2 batiments très joli travail je suis vraiment attristé que l'on a abattu ce bâtiment qui faisait partie de notre patrimoine de Médecine Sociale en tout cas apolitique pour le Docteur Fernand Parisel Dehandschutter Guy Manage gdehand@gmail.com

Code à introduire In te geven kode