Comme source d'information sur Le Coq, je vous recommande chaleureusement les livres d'Edwin Vandenberghe, ancien professeur de géographie au préventorium marin: "De Haan, van gehucht tot elegante badplaats" et "De Haan opnieuw bekeken"

Photo et dessin d'une installation de radar Type Freya Foto en tekening van de radarinstallatie

In de bossen tussen De Haan en Wenduine stond een lange-afstand radar opgesteld, Funkmeßabteilung (op deze plaats staat nog steeds een legerkaserne van de NATO). Deze radar van het type "Freya" was gekenmerkt door een enorme raamantenne en diende om vijandelijke luchtaanvallen op te sporen. Het bereik van de radar kon oplopen tot 150 km, wat uitzonderlijk is. De engelsen noemden dit radartype "Chimney" omdat die gezien vanuit de lucht op een enorme schoorsteen leek. De engelsen hadden eveneens een dergelijke radarinstallatie voor de beveiliging: "Chain Home". Omdat deze radarmasten vast opgesteld werden moest de vijand via goniometrie gelokaliseerd worden (minstens twee radartorens waren nodig om één doelwit te localiseren). Bij de laatste versie, de Wasserman Drei, dat in De Haan opgesteld stond, was de volledige mast draaibaar, maar de peilingen waren niet zo nauwkeurig: een raamantenne heeft maar een beperkt richteffekt. Je kan het effekt best vergelijken met een dipoolantenne voor middengolf en lange golf waarmee hifiketens uitgerust worden.
Bij al deze militaire operaties hoorde ook spionage-operaties, en de duitse bezetter had te kampen met het verzet dat informatie probeerde te vergaren over deze installaties.

La côte Belge était terrain interdit pendant les années de guerre. La construction d'un imense mur de protection a commencé dès 1942, quand les allemands ont rangé définitivement l'opération Seelöwe aux oubliettes. Le mur de l'atlantique est comparable à la grande muraille de Chine. Le Coq était un important maillon: l'Hélio-Marin servait de clinique et le batiment Solvay d'hébergement aux matelots qui étaient en écolage.
Un radar longue distance était placé dans les dunes entre Le Coq et Wenduine (à cet endroit se trouve encore une caserne de l'OTAN). Le radar était de type "Freya" et était caractérisé par une énorme antenne. La portée du radar était de 150 km, ce qui était énorme pour l'époque. Les anglais parlaient d'une "Chimney", car vue du ciel l'installation ressemble à une énorme cheminée. Les anglais avaient une installation similaire "Chain Home" pour la protection de l'Angleterre. Il est évident que la résistance s'est interessée au radar allemand et a fourni des photos et des croquis à l'Angleterre. Le radar de type Freya, comme celui utilisé dans les dunes du Coq avait une très longue portée mais n'était pas très précis. La dernière mouture du radar, la version Wasserman Drei était montée sur un pilier rotatif, mais l'effet était comparable à celui d'une antenne ondes moyennes (dipole) que tu tournes pour avoir le meilleur signal, donc pas très précis.

Les navires utilisaient un radar de type "Würzburg" qui avec sa parabole correspond plus à l'idée que nous nous faisons d'un radar. Ce radar utilisait une fréquence plus élevée et était donc plus précis, mais sa portée était limitée à une cinquantaine de kilomètres. Il est probable que les matelots recevaient une formation sur les radars au préventorium. Le socle sur lequel le radar était monté devrait se trouver au milieu du Grand Puits, enseveli sous le sable. Au lieu de l'appelation FuMG (Funkmeßgeräte), la marine allemande utilisait la dénomination FuMO (Funkmeß Ortnung).
Les sous-marins n'utilisaient pas de radar, mais employaient un détecteur anti-radar ennemi qui indiquait qu'un avion ou un bateau essayait de les localiser FuMB (Funkmeßbeobachtung).

Schepen gebruikten een andere soort radar van het type "Würzburg" dat veel overeenkomsten vertoont met onze huidige radars. De radar gebruikte een hogere frekwentie en een schotel in plaats van een raamantenne en was daardoor heelwat nauwkeuriger, maar zijn bereik was beperkt tot een 50-tal km. Waarschijnlijk kregen de mariniers scholing over de bediening van een dergelijke radar in het preventorium. De normale benaming van de duitse radarsystemen was FuMG (Funkmeßgeräte) gevolgd door een nummer, maar de marine gebruikte haar eigen classificatie: FuMO (Funkmeß Ortnung).
Onderzeeërs gebruikten normaal geen radar, maar wel een anti-radar instelling dat waarschuwde dat de vijand ze probeerde te localiseren FuMB (Funkmeßbeobachtung), een soort passieve radar.

Foto rechts: ochtendappel voor de bemanning van een Schnellboote (torpedojagers).
De bemanning logeerde in de slaapzalen van het zeepreventorium, de hoge officieren in de riante villa's van De Haan. Talrijke tunnels verbonden de verschillende entiteiten.
De Grand Hôtel (nadien vakantiehome en uiteindelijk gemeentehuis) werd als stapelplaats gebruikt voor voedingswaren voor de Marine.

Photo de droite: appel pour les matelots.
Les officiers logaient dans les luxueuses villas du Coq.
Le Grand Hôtel était réquisitionné et servait d'entrepot pour la nourriture des matelots. Plusieurs tunnels ont été construits pour relier les différents services. Il reste un bout de tunnel près du "Carpe Diem".
Dat De Haan belangrijk was, bewijst deze foto van Admiraal Doenitz, op bezoek in de gemeente. In de bossen tussen De haan en Wenduine stond er een radar opgesteld, en het zeepreventorium werd als opleidingscentrum voor de kriegsmarine gebruikt.

C'est grâce aux allemands que la conduite d'eau potable du Coq a été prolongée jusqu'au préventorium. Ce sont aussi les allemands qui ont séparé les énormes dortoirs en trois.

Hélio Marin In de slaapzalen, vermoedelijk in de Solvay-gebouwen De marine aan het Hélio-Marin

Ik heb hier een paar echt uitzonderlijke foto's te danken aan Edwin Vandenberghe. De foto's zijn eigendom en copyright Edwin Vandenberghe en mogen niet gebruikt worden. Deze foto's zijn door de soldaten zelf genomen, en dan op de ene of andere manier naar huis gestuurd. Dit was in 1941, de sfeer was opperbest en Duitsland maakte zich klaar om Engeland te veroveren... (achterkant foto's) Voor niet-militairen was de kust verboden terrein, en zeker het zeepreventorium, dat een basis van de Marine was en waar de matrozen het gebruik van de radar konden leren. De slaapzalen waren waarschijnlijk in de Solvay-gebouwen gelegen. Er werden houtkachels in de slaapzalen gebruikt (het was onmogelijk het volledig gebouw te verwarmen tijdens de oorlog). Het Solvay-gebouw had veel te lijden onder de bezetting en kon pas een tiental jaren later opnieuw in gebruik genomen worden.

J'ai ici quelques photos uniques prises pendant la guerre en provenance d'Edwin Vandenberghe. Ces photos sont sa propriété et ne peuvent être copiées. Les photos ont été prises par les militaires et envoyée à la famille. Nous sommes en 1941 et les Allemands font des plans pour envahir l'Angleterre... (arrière des photos) Les civils ne pouvaient pas circuler près de la côte, et à fortiori près d'une base militaire où le fonctionnement du radar était enseigné aux marins! Il semble que les doirtoirs sont ceux du batiment Solvay. Des poëles à bois étaient utilisés dans les dortoirs, pas question de chauffer tout le batiment en temps de guerre. Le batiment Solvay a fort souffert de la guerre et ne fut remis en fonction qu'environ 10 ans après la guerre.

Maar aan alle mooie liedjes (en zelfs aan de meest afgrijselijke duitse schlagers) komt er een einde, en de canadezen bevrijden eindelijk De Haan op 9 september 1944.

Ik heb een plan + luchtfoto van de situatie na de tweede wereldoorlog bekomen van Dirk Peeters. Aan het aantal bunkers per vierkante kilometer zie je goed hoe belangrijk deze positie (Stp. Graf Spee) wel was. Vergelijk eens met de luchtfoto van de Georges Born!

Nochtans hebben de Duitsers het zeepreventorium iets bijgebracht: de drinkwaterleiding van De Haan werd eindelijk doorgetrokken tot in het zeepreventorium, en de grote slaapzalen werden in drieën gesplits.

Code à introduire In te geven kode