De economische toestand wordt nu echt zorgwekkend. De bekende bedelbrief wordt nu ook naar de ex-studenten van de HISS gestuurd. La situation économique du préventorium devient vraiment désastreuse. La lettre de mendicité est maintenant aussi envoyée aux anciens étudiants du HISS. Zelfs het personeel moet betalen op het personeelsfeest! Er zijn echter prijzen te rapen (geschonken door bedrijven —voor de laatse keer). Même le personnel doit contribuer à la fête Des prix sont prévus, dons d'entreprises qui se font de plus en plus rares. Bij een nakende economische krisis is het "ieder voor zich", of anders gezegd "eigen volk eerst". Het was de tijd van de TAK en de VMO. Terwijl vroeger niemand zich stoorde aan het feit dat Triton tweetalig was, kan dit niet meer door de beugel in de jaren '70 (en dit terwijl de meeste sponsors uit Wallonië en Brussel kwamen) C'est la crise et c'est le chacun pour soi. Si dans les années 60 personne n'était offusqué par le fait que le magazine Triton était bilingue, cela n'est plus de mise dans les années 70 avec le TAK et le VMO.

Ik ben de documenten van het zeepreventorium aan het raadplegen, en ik ben nu aan de jaren '70. Wat vooral opvalt is de economische crisis van die tijd. Eerst hadden we de autoloze zondagen (een Sprookjesnacht moest zelfs op vrijdag nacht doorgaan in plaats van op zaterdag nacht). Maar het is pas nadien dat de economische krisis echt voelbaar werd. De crisis werd niet zo erg als in de jaren '30, toen er echt armoede heerste, maar het scheelde niet veel. België en Europa kon de schade beperken door een verhoging van de belastingen (die zijn sindsdien nooit meer naar beneden gegaan) en door zwaar in de schulden te gaan (nu nog betaalt de belgische staat de schuldenberg van meer dan 30 jaar geleden!)

Wat had dit voor gevolgen in het zeepreventorium? De kinderen mochten niet meer zo lang in het zeepreventorium blijven. Een kuur van een jaar werd een maximum. Ook het aantal bedden moest naar beneden (tot op heden blijft deze politiek van toepassing: er mogen slechts 200 kinderen in het zeepreventorium opgenomen worden en de duur van het verblijf is maximaal 1 jaar, meestal minder). Het zeepreventorium leefde ook van de talrijke extra-inkomsten dankzij de Sprookjesnacht en andere altiviteiten. Helaas, de sponsors werden met de jaren minder en minder gul. De Sprookjesnacht van 1973 van een succes voor de instelling, maar een financieele kater. Duitse kinderen kwamen niet meer af, terwijl ze een bron van inkomsten betekenden (in de hoogdagen van het systeem werden ze tijdens de zomervakantie zelfs in de klassen van de nederlandse school gelogeerd)

Bij het raadplegen van de documenten van de crisisjaren vallen de parallelen met de huidige economische toestand duidelijk op. De oliekrisis met zijn autoloze zondagen was slechts een aanzet tot een echte economische krisis die jaren geduurd heeft (hetzelfde geldt trouwens met de beurscrash van 1929: het was een aanleiding tot de economische krisis van de jaren '30). De huidige economische toestand is niet veel verschillend: het instorten van de financieele markten is slechts een voorteken op de economische krisis dat nog moet komen. De situatie (vooral in Amerika) is zo catastrofaal, dat een recessie wel moet volgen: veel mensen hebben een huis gekocht, terwijl ze die eigenlijk niet kunnen betalen. Nadat de huizenprijzen in elkaar gestort zijn, zitten ze met een hypothecaire lening dat niet meer gedekt is door het onroerend goed, waardoor de interestvoeten gestegen zijn. Ook de financieele markten hebben het moeilijk: de beurzen zijn allemaal gezakt, en de daling zal zich nog verder zetten, omdat het systeem in wezen onstabiel is. Financieele instellingen zijn verplicht aandelen te verkopen (zelfs met enorme verliezen) om de lopende kosten te betalen (personeel, belastingen, leningen). Aangezien niemand het nog aandurft deze aandelen te kopen dalen de prijzen nog verder. Hoe de situatie in Europa zal evolueren zal enkel afhangen hoe goed Europa het kan stellen zonder Amerika. Worden we in de afgrond gesleurd samen met Amerika, of kunnen we ons op tijd diversifiëren zodat we andere afzetmarkten kunnen vinden? In ieder geval is één effekt merkbaar: we zullen het in de komende jaren met minder moeten stellen!

La table est somptueuse lors de la Nuit Féerique, mais l'envers du décor est tout différent

La crise économique

Les années 70

Je suis en train de lire les documents du préventorium concernant les années 70. Ce qui frappe l'esprit, c'est la crise du pétrole (ah! les dimanches sans voitures!) et la crise économique qui s'en est suivie. La Belgique s'en est sortie assez bien, mais en hypothéquant son avenir: c'est de cette époque que date l'augmentation des impôts. Nous sommes toujours en train de rembourser la dette colossale qui s'est crée pendant les années de crise.

Quel était l'effet sur le préventorium? Les enfants ne pouvaient plus rester aussi longtemps: un an devenait le maximum absolu. Le nombre de lits devait être réduit (il était de plus de 500 au début des années 70). Cette situation perdure jusqu'à nos jours où le nombre de lits est limité à 200. Le prévent profitait aussi des largesses de nombreuses entreprises qui n'hésitaient pas à offrir un don (parfois très conséquent) lors des Nuits Féeriques. Si la Nuit Féerique de 1973 était un succes si on se rapporte au nombre de visiteurs, ce fut un échec financier. Les enfants allemands ne venaient plus passer l'été au prévent, encore un trou de plus dans le budget de l'institution. Dans les années de gloire, les enfants étaient même logés dans les classes inocuppées pendant les vacanses d'été, tout cela pour pouvoir caser le plus possible d'enfants. Pas étonnant que le prévent a trainé son sobriquet de "colonie de vacances de luxe" pendant des années.

La crise des années 70 a un parallele avec la crise qui se dessine en 2008. Dans les deux cas, un incident met le feu aux poudres: la crise du pétrole et les dimanches sans voiture au début des années 70, le malaise sur les marchés boursiers en 2008 (et même le crash boursier en 1929: il s'agit chaque fois d'un cycle d'environ 40 ans). Chaque fois, cet incident a eu des répercussions pendant des années: extrème pauvreté dans les années 30, la fin des Golden Sixties et les contraintes budgetaires dans les années 70, et probablement un effet similaire dans les années qui suivront. Le nombre de familles américaines qui doivent vendre leur maison ne cesse de croitre. De nombreuses entreprises qui ont investi dans les finances doivent vendre de l'actif et des actions (même à perte) pour payer les créanciers (personnel, taxes, fournisseurs). Comme personne ne veut acheter d'actions à ce moment, les cours de la bourse continuent à chûter. La situation en Europe dépendra de nous: serons-nous en mesure de contrecarrer l'influence néfaste des Etats Unis? Pouvons-nous reprendre le flambeau et servir de locomotive de l'économie? Un fait est certain: cela n'ira pas sans mal et il faudra tous se serrer la ceinture. Les grêves pour une augmentation de salaire ne fera qu'aggraver la situation: nous sommes devenus trop cher et personne ne veut acheter nos produits: les Etas Unis parce qu'ils n'ont plus les moyens, et les autres pays parce qu'ils ont trouvé meilleur marché ailleurs.

Code à introduire In te geven kode